Beste mensen,
Na zijn kruisdood is Jezus na drie dagen met Pasen verrezen, en toch heerste er nog onrust bij Jezus’ volgelingen. De leerlingen van Jezus waren op een zondagavond samengekomen. En omdat ze vreesden voor de joden hielden ze de deuren van de verblijfplaats gesloten.
Ik vermoed dat schrijver van dit Johannesevangelie daarmee bedoelde dat ze nergens en met niemand over Jezus en zijn leer durfden spreken. We weten immers dat, toen Jezus gekruisigd werd, de leerlingen op de loop waren gegaan of zich zijn gaan verstoppen. Bij de executie van hun meester wilden ze liever niet gezien zijn. Na Jezus’ kruisdood bleven ze op hun hoede voor de joden. Maar op hun samenkomsten zullen ze wel binnenskamers over Jezus’ leer en de kruisiging overlegd hebben.
Die zondagavond, terwijl ze zijn leer onder de loep nemen, is plots Jezus in hun midden. En wat zegt Jezus? “Vrede zij u!” Neen, Hij vraagt geen verantwoording waar ze gebleven waren tijdens de veroordeling en kruisiging. Neen, Hij wenst hij hen ‘vrede’. Op dat moment snappen, aanvaarden en geloven ze dat Jezus’ geest in hen leeft. Dat moet deugd gedaan hebben. De leerlingen waren vervuld van vreugde, staat er.
Jezus vergeeft hen hun gedrag tijdens zijn kruisweg. De geest van ‘liefde’ primeert in Jezus leer. Die geest leeft weer onder hen en alles wat Hij hen geleerd heeft en waarvoor hij geleefd heeft stemt hen tot vreugde en vrede.
Dan staat er dat Jezus nogmaals zegt: “Vrede zij u.” en Hij voegt eraan toe: “Zoals de Vader Mij gezonden heeft, zo zend ik u.” Dat is een opdracht die Jezus ons geeft. En verder lees ik: Na deze woorden blies Hij over hen en zei: “Ontvang de heilige Geest. Als gij iemand zonden vergeeft, dan zijn ze vergeven, en als gij ze niet vergeeft, zijn ze niet vergeven.”
Leven in die geest leidt tot naastenliefde en vrede. ’t Is aan ons om vrede te stichten. Dan herinnert de evangelist aan het scheppingsverhaal waar God ademt over de mens die Hij geschapen heeft. Jezus bezielt (=begeestert) hier de leerlingen met naastenliefde en vrede.
Thomas, een apostel, was er de eerste keer niet bij, staat er. Waar hij was weet ik niet. Misschien zat hij met zijn gedachten elders. De vreugde van de ontmoeting met Jezus is aan hem voorbij gegaan. Met andere woorden: hij stond niet open zoals de andere leerlingen voor de geest van Jezus en zijn opdracht.
Als de leerlingen Thomas proberen te overtuigen, snapt hij het niet. ‘Het kan allemaal wel zijn,’ zegt hij, ‘maar om dat aan te nemen zou ik toch eerst de tekenen van de nagelen in zijn handen moeten zien en mijn vinger er in kunnen steken. Pas als ik mijn hand in zijn zijde kan leggen zal ik geneigd zijn te geloven. Hij stelt een voorwaarde om het verhaal van zijn vrienden te aanvaarden of te geloven.
Acht dagen later waren de leerlingen weer bijeen in hun verblijfplaats en was Thomas was er nu wél bij. Hij nam nu deel aan de bezining. Alweer waren de deuren op slot, want ze vreesden nog steeds voor de joden. Terwijl de leerlingen aan het overleggen waren, kwam Jezus binnen en sprak: “Vrede zij u”, net zoals de week ervoor. En meteen spreekt Jezus Thomas aan. Als Thomas de tekenen van Jezus lijden ziet en zo ervan overtuigd is dat het om Jezus, de gekruisigde meester gaat, gelooft hij. Hij riep uit: “Mijn Heer en mijn God!”.
Wat gelooft Thomas? Dat de anderen gelijk hadden? Ja, maar veel meer nog. Thomas herkent en erkent Jezus boven alle gezag.
In die tijd was de hoogste aanspreking “Mijn Heer en mijn God” enkel voorbehouden aan de keizer van Rome. Thomas vindt dat deze aanspreking Jezus toekomt. Dat geloof is inzien en aanvaarden wat Jezus voor hem betekent.
Een les die we hieruit mogen trekken is dat twijfelen kan. Maar geloof kan en zal groeien als we trouw blijven aan de opdracht van vergeving, vrede scheppen en elkaar te beminnen net zoals God van ons houdt. En die vrede zal ons deugd doen. Dat is de opdracht en zending die Jezus ons geeft in deze evangelietekst.

Jan Demuynck